Franchise Nedir?(*)


Sözlük anlamı ‘imtiyaz’ olan franchise, İngilizce bir kelimedir. Fransızca ‘affanchir’ olan franchise sözcüğünden ‘Franchising: İmtiyaz verme’ kelimesi türetilmiştir.Terimin Fransızca ve İngilizce kökenli olduğu ileri sürülmekle birlikte , günümüzdeki kavramsal içeriğe kavuşması, Amerikan İngilizce'sinde uzun bir süreç sonunda gerçekleşmiştir.

Franchising; bir işletmenin bir başka işletmeye bir bedel karşılığında standartları, üretim ve satış süreçleri, markası belirlenmiş mal ve hizmetlerin satma izninin ve desteğinin verilmesidir. Franchise veren ve alan, hukuken bağımsız ancak birbirine bağımlı ticari işletmelerdir. Franchise verenin üretim ve satış teknikleri denenmiş, kendini kanıtlamış, markası bilinilirlik kazanmıştır.

Buna göre ; Franchisorın markası altında belirli bir işi franchise sözleşmesi süresince yürütmek, Franchisor'a franchise dönemi boyunca işi yürütme biçimi üzerinde kontrol hakkı tanımak, Sözleşmeye konu olan işin yürütülmesinde franchisor'a franchisee'e destek temin etmeyi zorunlu kılmak , ticari ilişkinin temel şartlarıdır.

Avrupa Birliğinin 4087/88 sayılı tüzüğündeki tanımına göre franchising;'nihai kullanıcılara, malların satışı ve hizmetlerin sağlanmasında kullanılmak üzere ticari marka , ticari unvan, tasarım, telif hakkı, know-how ve patentler ile ilgili fikri ve sınai mülkiyet haklarını içeren bir pakettir.'

Türkiye Ulusal Franchising Derneği UFRAD'ın tanımında ise ; 'Franchising, bir ürün veya hizmetin imtiyaz hakkına sahip tarafın, belirli bir süre, şart ve sınırlamalar dahilinde işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi ve destek (know-how) sağlamak suretiyle imtiyaz hakkını ticari işler yürütmek üzere ikinci tarafa verdiği imtiyazdan doğan uzun dönemli ve sürekli bir iş ilişkilerinin bütünüdür.'

Küreselleşme ve rekabetin çok hızlı yaşandığı günümüzde işletmelerin yaşayabilmelerinin en önemli şartı denenmiş, standartları ve işleyişi saptanmış, hedef müşteri kitlesi belirlenmiş bir işletmeyi belirli bir marka ve imaj altında sürdürmektir.Bu sistemde Franchisor sürekli işi geliştirmekte, franchesee'ler ise sürekli pazarı genişletmektedir.Disiplin, bilim, dayanışma ve kontrol, franchise işletmelerinin piyasa şartlarında kendi kurumsal yada kişisel bilinçlerinden bağımsız oluşturdukları temel değer ve zorunluluklardır.

Türkiye'de bugünlerde 200 civarında yerli ve yabancı marka franchising vermiş, bu sistem içerisinde yer alan işletme sayısı ise 5000'e ulaşmıştır.Türk girişimcilerin küresel rekabet içinde var olabilmelerinin temel koşullarından birisi kanımızca Franchising sistemini tanımaları, bu sistem içerisinde yer alabilecek marka ve know-how'ı üretmeleri, ürün ve hizmetlerini franchise vererek ihraç etmeleridir.

(*) Bu yazının hazırlanmasında Editörü Yrd.Doç.Dr. Tülin Durukan olan 'Uluslararası Pazarlara Giriş Stratejileri Franchising Sistemi ve Türkiye Uygulaması' isimli kitapdan yararlanılmıştır.


İlgili Yazılar
Yazarlar
  • Black LinkedIn Icon
  • Black Facebook Icon
  • Black Google+ Icon

© 2018 Bilgi Ekonomisi Danışmanlık


İLETİŞİM

Bilgi Ekonomisi Danışmanlık Park Maya Sitesi, Yıldırım Oğuz Göker Cd. Carlton 17, D:3, K:1 Akatlar - Beşiktaş / İstanbul

Telefon : 0 (532) 111 66 51
E-posta: info@bilgiekonomisi.com.tr