Girişimciler İçin Enerji Sektörü ve Enerji Hukuku

Gelişen Dünya düzeni içerisinde, insanlar ve insanların kullanımına sunulu makinelerin iş gücüne kaynak olarak çeşitli enerji kaynakları bulunmakta ve kullanılmaktadır. 21.Yüzyılda, Türkiye'nin enerji sektöründe yeni iş modelleri geliştirmek, enerji üretmek, enerji alanındaki ihtiyaçlarına cevap verecek araştırmaları yapmak, bu konularda enerji yatırımı yapmayı planlayan şirketleri, kurum ve kuruluşları yönlendirmek, veya bu konuda bilgi teknolojilerini geliştirmek, dokümantasyon ve ekipman ihtiyaçlarını karşılamak girişimcilerin yeni çalışma konuları olacaktır.

Dünya Petrol ve Doğal gaz rezervlerinin yüzde 70’inin Türkiye’nin doğusunda, kullanıcıların büyük kısmının ise Türkiye’nin batısında olması nedeniyle, geçiş yolunun, arz-talep güzergahında olan Türkiye üzerinden yapılmasının önemli olduğu, mevcut haliyle doğal bir “enerji koridoru” olan Türkiye’yi bir “enerji terminali” haline getirmenin ülkeye sağlayacağı yararlar yadsınamaz.

Örneğin; BTC (Baku-Tiflis-Ceyhan) petrol boru hattı, Şahdeniz hattı ve Güneydoğu Avrupa gaz linkini, ara hatlarla Balkanlar’a gaz ulaştırılmasını öngören proje safhasındaki NABUCCO’nun Türkiye hattını saymak bu görüşlerimizi pekiştirmeye yetecektir.

“Yeni Stratejik Yaklaşımlar” kapsamında; “Enerji güvenliği”, “enerji diplomasisi”, “enerji ekonomisi” ve “enerji hukuku” nun önemi artmakta, “kaynak coğrafyası” yerine “geçiş coğrafyası” önem kazanmakta, transit amaçlı enerji koridoru olmak yerine, ticareti esas alan enerji terminali olmanın daha önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.

Petrol türevlerinin yanında, “Mevcut Kaynakların Seferber Edilmesi” bağlamında ise “Rüzgar, güneş, jeotermal enerji ve kömür” potansiyelimizin de her geçen gün daha yoğun bir biçimde kullanılmaya başlanması, “Yeni Enerji Düzeni” ve konusu enerji olan yeni girişimlerin uygulanmasına sebep olacaktır.

Yenilenebilir Enerji Kanunu kapsamında, DSİ tarafından özel sektör kullanımına açılan elektrik üretimi amaçlı Hidro Elektrik Santrali (HES) projeleriyle dereler üzerinde geliştirilecek 1200 projeyle sağlanacak elektrikle ve buralarda kullanılacak türbinlerin Türkiye’de yapılması suretiyle toplam 20 milyar dolar değerinde artı değer sağlamak mümkün olacaktır. Türkiye Rüzgar Enerjisi Projesi kapsamında hazırlanan “rüzgar enerjisi potansiyel atlası”na göre, bu alanda 40.000 megavatlık potansiyelin olduğu, Türkiye’de üretilecek rüzgar türbinleri de dikkate alındığında 10 milyar dolarlık kazanç sağlanabileceği, jeotermal enerji alanında ise bir kaynaklar rehberi çıkarıldığı ve bu alanda da 31.500 megavatlık potansiyelin harekete geçirilmesinin mümkün olduğu belirlenmiştir. Son yıllarda yapılan girişimler ile Türkiye, rüzgar enerjisinde 32 devlet arasında Avrupa sonuncusuyken bugün 12'inci sıraya gelmiştir, beklenen yatırımlardan sonra ise birinci ya da ikinci sırada yer alması beklenmektedir..

Enerji Mevzuatının oluşumu bu alandaki gelişmelerle birlikte son zamanlarda ortaya çıkmıştır. Enerji kaynaklarının çıkarılması, kullanımı, üretimi, dağıtımı nedeniyle çeşitli sektör kuralların varlığı bir zorunluluk haline gelmiştir. Enerji hukuku, enerjinin üretim ve dağıtım ağında kamu idaresinin yetkilerinden dolayı öncelikle kamu hukukunun alanına girmektedir. Ayrıca özelleştirmeler ve bazı tür enerji üretiminde gerçek ve tüzel kişilere lisans verilmeye başlanması ile birlikte borçlar ve ticaret hukukuyla da yakından ilgili olması nedeniyle de özel hukukun alanına da girmektedir. Enerji hırsızlığı suçunun tanımlanmasından itibaren de ceza hukukunun konusu haline gelmiştir. Enerji hukuku dünya üzerindeki diğer devletlerin ve küresel sermayenin enerji kaynaklarını kontrol etmesi nedeniyle yapılan uluslararası anlaşmalar ve ulusal düzeyde yapılan düzenlemeler nedeniyle çok geniş bir alandır. Bu kurallar artık ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile bir mevzuat çerçevesinde toplanmaya başlamıştır.

Girişimciler için çok önemli ve gelişmekte olan bir sektör olan enerji sektörü hızla yeni iş modellerine sahne olmaktadır. Bu bağlamda girişimcileri ilgilendiren enerji hukukunun temel konuları şunlardır :

1. Enerjinin çıkarılmasına, üretilmesine, enerji santrallerinin kurulmasına konu yasal mevzuat ve izinler,

2. Enerjinin tüketimine konu yasal mevzuat ve tüketicilerin yaşadığı sorunlar,

3. Enerji şirketleri arasındaki rekabet ve hukuki sorunlar,

4. Enerji şirketleri ve kamu arasındaki hukuki sorunlar ,

5. Devletler arasındaki enerji kullanımına ve akışına ilişkin sorunlar,

6. Enerji üretim ihalelerine konu yasal mevzuat,

7. Enerji şirketlerinin kuruluşuna ilişkin lisanslar ve yasal mevzuat,

8. Enerjinin ithalatına, ihracatına konu yasal mevzuat,

9. Enerji kaçakçılığı ve hırsızlığıyla ilgili cezai mevzuat,

10. Enerji kaynaklarının depolanması, gümrük ve antrepo işlemleri nedeniyle ortaya çıkan hukuki sorunlar ,

11. Proje finansmanları.v.s

#enerjihukuku #Nabucco #BTC #Yenilenebilirenerjikanunu #rüzgarenerjisi #enerjimevzuat #enerjikaçakçılığı #enerjidiplomasisi #enerjigüvenliği #enerjiekonomisi #geçişcoğrafyası #Şahdeniz